۲۹اوت ۲۰۲۵- بر اساس یک مطالعه ی بزرگ در دنیای واقعی که در نشریه Diabetes Research and Clinical Practice منتشر شده است، بزرگسالان مسن مبتلا به دیابت نوع ۲(T2DM) که داروهای مهارکننده ی کوترانسپورتر ۲ سدیم-گلوکز(SGLT2i) دریافت می کنند، ممکن است در مقایسه با افرادی که از مهارکننده های دی پپتیدیل پپتیداز ۴(DPP-4i) استفاده می کنند، با خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل مواجه باشند.
این تحقیق توسط ترزیا سارابهای و همکارانش از بخش غدد درون ریز، دیابت و متابولیسم در بیمارستان دانشگاهی اسن، دانشگاه دویسبورگ-اسن، آلمان انجام شده است.
دیابت نوع ۲، به طور قابل توجهی احتمال ابتلا به زوال عقل را به دلیل هایپرگلایسمی مزمن، مقاومت به انسولین و عوارض عروقی افزایش می دهد. در حالی که مهارکننده هایSGLT2 عمدتاً برای کنترل قند خون و محافظت قلبی-عروقی تجویز می شوند، شواهد نوظهور نشان می دهد که این داروها ممکن است مزایای محافظت عصبی نیز داشته باشند.
برای بررسی این ارتباط، پژوهشگران داده های پایگاه IQVIA Disease Analyzer در آلمان را تحلیل کردند. این مطالعه ی گذشته نگر شامل ۳۸۱۴۰ بزرگسال ۶۰ ساله و بالاتر بود که مبتلا به دیابت نوع ۲بودند، از متفورمین استفاده می کردند و بین سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ درمان با مهارکننده های SGLT2 یا DPP-4 را آغاز کرده بودند. بیمارانی که پیش تر دچار بیماری های نورودژنراتیو بودند، از مطالعه حذف شدند. برای تنظیم عوامل مخدوش کننده و برآورد نسبت خطر (HR) در طول پنج سال، از تطبیق امتیاز تمایل (۱:۱) و مدل های خطرات نسبی کاکس استفاده شد.
نتایج این تحلیل شامل موارد زیر بود:
· شیوع زوال عقل در میان بیماران تحت درمان با مهارکننده هایSGLT2 به طور قابل توجهی در مقایسه با استفاده کنندگان از مهارکننده هایDPP-4 کمتر بود (۵.۴ درصد در مقابل ۶.۴ درصد)
· درمان باSGLT2i با کاهش ۲۰ درصدیخطر زوال عقل با هر علتی مرتبط بود(HR= 0.80).
· اثر محافظتی در افراد بالای ۸۰ سال(HR= 0.75)و در بیماران مرد(HR= 0.77) بیشتر مشهود بود.
· این مزیت عمدتاً در مورد زوال عقل غیر طبقه بندی شده(با منشأ نامعلوم) مشاهده شد و تفاوت معناداری در خطر ابتلا به بیماری آلزایمر یا زوال عقل عروقی دیده نشد.
این یافته ها نشان می دهند که مهارکننده های SGLT2 می توانند نقشی فراتر از کنترل قند خون ایفا کنند و احتمالاً در کاهش افت شناختی در سالمندان مبتلا به دیابت مؤثر باشند. با توجه به اینکه زوال عقل یک نگرانی رو به رشد جهانی در حوزه سلامت است، چنین مزایایی می توانند پیامدهای گسترده ای برای راهبردهای مدیریت دیابت داشته باشند. نویسندگان تأکید کردند که اگرچه داده های مشاهده ای این پژوهش بینش‌های ارزشمندی ارائه می دهند، اما برای تأیید این اثرات محافظت عصبی و درک مکانیسم های زیربنایی، انجام کارآزمایی های تصادفی کنترل شده ضروری است.
آن ها پیشنهاد کردند که تحقیقات آینده باید نتایج شناختی بلندمدت، پاسخ های خاص سنی و جنسی را نیز در نظر بگیرد و بررسی کند که آیا مهارکننده های SGLT2 به طور مستقیم بر مسیرهای نورودژنراتیو تأثیر می گذارند یا خیر.
نویسندگان در پایان نوشتند: «شواهد حاصل از این مطالعه به شواهد فزاینده ای که از مزایای گسترده تر مهارکننده های SGLT2 حمایت می کنند، افزوده شد؛ داروهایی که پیش تر به خاطر مزایای قلبی و کلیوی شناخته شده بودند. برای بیماران مسن مبتلا به دیابت نوع ۲ که با خطر بالای زوال عقل مواجه هستند، این داروها ممکن است یک مزیت محافظتی اضافی ارائه دهند و احتمالاً در شکل گیری دستورالعمل های آینده برای مراقبت جامع دیابت نقش داشته باشند».
منبع:
https://medicaldialogues.in/neurology-neurosurgery/news/sglt2-inhibitors-may-shield-against-dementia-in-older-adults-with-type-2-diabetes-study-suggests-154000